DSA Nederland bv Duiven Dutch Sealant Applications Kitapplicatie

Scheepsbouwkundig onderhoud.

Onlangs heeft DSA de opdracht verworven voor de tweede fase van het groot onderhoud aan de replica van het VOC schip de “Prins Willim”, afgemeerd in het dok van de Oude Rijkswerf Willemsoord op het attractiepark Cape Holland te Den Helder.
 

De “Prins Willim” in het Rijksdok

De voorgeschiedenis van de “Prins Willim”

De “Prins Willim” gebouwd in 1650, was een spiegelretourschip van de Verenigde Oostindische Compagnie, was het grootste V.O.C. vlaggeschip en de trots van de Compagnie. Versiert met prachtige leeuwen, waternimfen, dolfijnen en saluerende engelen. De Prins Willim is met een lengte van 68 meter, een breedte van 14 meter, een diepgang van 4 meter, een laadvermogen van maar liefst 1200 ton, een zeiloppervlak van 2.200 m2 en een hoogte van de hoofdmasten van ruim 54 meter boven de kiel het grootste schip dat de VOC in de 17e eeuw heeft laten bouwen.
De eerste reis naar Batavia (5 mei 1651) verliep voorspoedig. Echter bij terugkeer werd de Prins Willim omgebouwd en ingezet als oorlogsschip tegen de Engelsen. Het werd voor de periode van ongeveer een jaar het vlaggeschip van Admiraal Witte de Wit (geboren 1599 Den Briel), die belast was met het openhouden van Het Kanaal voor de Hollandse koopvaardijschepen. Vanaf 1653 werd de Prins Willim weer een succesvol koopvaardijschip, dat vele keren tussen Holland en Indië voer.
Vanaf Batavia begon op 23 december 1661, o.l.v. Arnold de Vlaming van Oudshorn, de laatste reis van dit prachtige schip. De “Prins Willim” en enkele andere schepen kwamen in februari van 1662, in de buurt van de “Island of Brandon” voor de kust van Madagaskar in een storm in de problemen en vergingen met vracht en al. Het schip was in gebruik bij de V.O.C. tussen 1650 en 1662. Het werd in 1650 gebouwd in Middelburg voor de Kamer van Zeeland. Het was een zeer groot schip, waarschijnlijk het grootste spiegelschip van de V.O.C. ooit.
Er gaan twee geruchten over het feit waarom de Prins Willim geen Prins Willem heet. Enerzijds gaat het verhaal dat tijdens het schilderen van de naam op het schip er geen ruimte meer was voor een 'E' dus toen werd er gekozen voor de kleinere letter 'I'. Aangezien de klank vrijwel hetzelfde blijft zou dit geen grote gevolgen hebben. Anderzijds gaat het gerucht dat Prins Willim oud Nederlands is en dus vandaar deze naam draagt. De replica van de Prins Willem (Prins Willim) is bij Scheepswerf Amels in Makkum (Fr) gebouwd voor het openlucht museum Oranda Mura, Holland Village, aan de baai van Omura bij Nagasaki in Japan. Het ontwerp voor de replica was afkomstig van Bureau voor Scheepsbouw in Bloemendaal. De kiellegging vond op 5 oktober 1984 plaats en op 3 mei 1985 volgde de tewaterlating. De eerste Prins Willim werd in 1649 in Middelburg gebouwd in opdracht van de Kamer van Zeeland van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Dit gebeurde onder leiding van scheepstimmerman Cornelis Speldernieuw. Doordat de “Prins Willim” in tegenstelling tot de in Lelystad gebouwde 'Batavia” niet zeewaardig is. Was de enige manier om het schip veilig over zee te vervoeren, het aan boord van een zware-ladingschip te plaatsen, hetgeen in 1985 een bijzonder beeld opleverde. Voor de passage van het Suezkanaal moest tot grote ergernis van de verlader dubbel tolgeld worden betaald. Het argument dat de Prins Willim scheepslading was, zette geen zoden aan de dijk bij de Egyptenaren, die het als een slimme truc beschouwden om twee schepen tegelijk te laten passeren. In de buurt van Singapore raakte de 'Happy Mammoth' in een typhoon, waarbij de boegspriet van de Prins Willim werd afgerukt. In Japan werd het VOC schip op een grootste manier ontvangen en was het jaren lang het pronkstuk van het Hollandse themapark in Nagasaki.
De replica lag in de entourage van replica's van 17e eeuwse Hollandse huizen uit Hoorn. In 1992 is het themapark uitgebreid met de vestingwallen van Naarden met daarbinnende de Dom-toren, paleis Huis ten Bosch, de moens van Kinderdijk, het Centraal Station van Amsterdam, het stadhuis van Gouda en andere markante Nederlandse gebouwen onder de naam Huis ten Bosch. Daar heeft het schip tot november 2003 gelegen. Begin 2003 raakte het al enkele jaren in nood verkerende Oranda Mura in grote financiële problemen en werd de Prins Willim verkocht. De replica's van de Liefde (gebouwd in 1991) en het raderstoomschip Kanko Maru (gebouwd in 1987) liggen daar overigens nog wel.
Op 8 december 2003 is de replica van het VOC-schip Prins Willim in Den Helder aan boord van het dokschip Dockexpress 10 van de firma Dockwise aangekomen. Het transport was op 3 november uit Japan vertrokken en ging via Singapore en het Suezkanaal. Door gunstige weersomstandigheden verliep het transport voorspoedig. Na een grondige opknapbeurt van o.a. masten en want is het schip opengesteld voor publiek. Het schip maakt deel uit van het themapark Cape Holland, dat op 28 april 2004 op het terrein van de voormalige Rijkswerf Willemsoord, daterend uit 1825, officieel werd geopend.

Huidige status:

De Prins Willem, wordt momenteel onderworpen aan restauratiewerkzaamheden. Nadat het schip ruim twee jaar geleden de eerste fase van de restauratie onderging, wordt tot en met november een belangrijk deel van de tweede fase van deze werkzaamheden uitgevoerd.
Doordat de werkzaamheden aan het schip aan de buitenkant worden uitgevoerd, staat het VOC-schip tijdens deze periode volledig rondom in de steigers. Voor de bouw van deze steigers is het dok volledig drooggezet en de “Prins Willim” staat afgezekerd in het dok. Om het weer geen vrij spel te laten krijgen op de duur van de werkzaamheden, zijn de steigers compleet ingepakt in de krimpfolie. Alleen op deze wijze wordt het risico op onwerkbaar weer verkleind, alleen in de maand augustus is hier totaal ca. 280 mm neerslag geteld. Allereerst worden alle houten ornamenten, die op de huid van het schip zijn aangebracht behoedzaam verwijderd.
De bestaande kitvoegen in de met Iroko beklede stalen huid van het schip, worden met behulp van bovenfrezen opgefreesd,
naar een bredere voegmaat. Nadat één van beide boorden gereed is, volgt het zandstralen met olivinezand, op deze wijze worden de huidige verflagen verwijderd, wordt het Iroko voldoende opgeruwd, de scherpe kanten gebroken en komen de slechte Iroko delen in het zicht.
De rotte en slechte Iroko delen worden vervangen waarna, na een zorgvuldige selectie en beproeving, een laag Amerlock hout primer wordt aangebracht, gevolgd door een tweede Amerlock primer 2C/400. Deze primer wordt tot op de hechtvlakken van de voegen aangebracht. Na voldoende uitharding worden door DSA de liggende vlakken voorzien van een markeringstape en in de achterzijde van de voegsponning wordt een zelfklevende rechthoekige PU rugvulling aangebracht. De hechtvlakken voor de Sealer wordt voorzien van een tweecomponenten primer, SABA primer H17, waarna de tixotrope twee componenten SABA Sealer MBT wordt aangebracht. Deze Sealer wordt platvol afgewerkt met een afgladmiddel.
Ter voorkoming van eventuele onthechtingen voor de afwerklagen van de Iroko delen wordt de gehele huid van het schip, handmatig afgewassen met waterverdund ontvettingsmiddel.
Nu volgt de finishing touch van het uiterlijk, de kitvoegen worden afgeplakt en de gehele huid wordt behandeld met een Wijzonol LBH grondlak en afgeschilderd met Wijzonol topcoat. Het hele conservering en afdichtingsysteem is tot stand gekomen door adviezen en beproevingen, uitgevoerd door de diverse leveranciers en aannemers, die van het begin af aan betrokken zijn geweest met de tweede fase van de restauratie. IP-Solutions uit Helmond heeft, in opdracht van Libemá de gehele opdracht gecoördineerd, technisch en kwalitatief begeleid en onder haar naam uitgevoerd. Door nauwe samenwerking van diverse partijen kan iedere betrokkene terugkijken op een kwalitatief goed en mooi stuk werk.